डोनाल्ड ट्रम्प यांना ‘नोबेल’ मिळाला? व्हेनेझुएलाच्या नेत्या मारिया कोरिना माचाडो यांच्या भेटीनंतर चर्चेला उधाण

वॉशिंग्टन : अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना अखेर नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाल्याचा दावा सोशल मीडियावर आणि काही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये चर्चेत आला आहे. मात्र या दाव्यामागची वस्तुस्थिती वेगळी असून, व्हेनेझुएलाच्या विरोधी पक्ष नेत्या मारिया कोरिना माचाडो यांनी केलेल्या एका प्रतीकात्मक कृतीमुळे हा विषय चर्चेत आला आहे.

मारिया कोरिना माचाडो यांना २०२५ सालचा नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला आहे. व्हेनेझुएलामध्ये लोकशाही, मानवाधिकार आणि हुकूमशाहीविरोधातील लढ्यासाठी त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता. नुकतीच त्यांची डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी भेट झाली. या भेटीदरम्यान माचाडो यांनी आपला नोबेल शांतता पुरस्काराचा पदक ट्रम्प यांना सन्मानपूर्वक “प्रस्तुत” केल्याचे जाहीर केले.

माचाडो यांनी सांगितले की, व्हेनेझुएलातील लोकशाही चळवळीला अमेरिकेकडून मिळालेल्या पाठिंब्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी त्यांनी हा भावनिक आणि प्रतीकात्मक निर्णय घेतला. ट्रम्प यांनीही हे पदक स्वीकारत माचाडो यांच्या संघर्षाचे कौतुक केले आणि त्यांच्या लढ्याला समर्थन व्यक्त केले.

पण ट्रम्प अधिकृत नोबेल विजेते नाहीत

या घटनेनंतर एक महत्त्वाचा गैरसमज पसरला. डोनाल्ड ट्रम्प यांना अधिकृतरीत्या नोबेल शांतता पुरस्कार मिळालेला नाही. नोबेल पुरस्कार हा कोणालाही हस्तांतरित करता येत नाही किंवा दुसऱ्याच्या वतीने स्वीकारता येत नाही. नोबेल समितीच्या नियमांनुसार पुरस्कार ज्यांना जाहीर केला जातो, तेच त्याचे अधिकृत विजेते असतात.

म्हणूनच, मारिया कोरिना माचाडो या २०२५ च्या नोबेल शांतता पुरस्काराच्या एकमेव अधिकृत विजेत्या आहेत. त्यांनी ट्रम्प यांना दिलेले पदक हे केवळ एक प्रतीकात्मक सन्मान असून, त्याला कोणतीही अधिकृत मान्यता नाही.

राजकीय संदेश देणारी कृती

या घटनेला केवळ सन्मान म्हणून नव्हे, तर एक राजकीय संदेश म्हणूनही पाहिले जात आहे. व्हेनेझुएलातील सध्याच्या परिस्थितीत आंतरराष्ट्रीय पाठिंबा मिळवणे, विशेषतः अमेरिकेसारख्या प्रभावशाली देशाकडून, हे माचाडो यांच्यासाठी महत्त्वाचे मानले जाते. ट्रम्प यांच्यासोबतच्या भेटीतून त्यांनी जागतिक पातळीवर आपला मुद्दा ठसवण्याचा प्रयत्न केल्याचे निरीक्षकांचे मत आहे.

चर्चेचा विषय ठरलेली भेट

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यापूर्वी अनेक वेळा आपण नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी पात्र असल्याचे मत व्यक्त केले होते. त्यामुळे या भेटीनंतर “ट्रम्प यांना नोबेल मिळाला” अशी चर्चा वेगाने पसरली. मात्र वास्तवात हा पुरस्कार ट्रम्प यांना मिळालेला नसून, ही संपूर्ण घटना प्रतीकात्मक आणि राजकीय अर्थाने महत्त्वाची मानली जात आहे.

एकूणच, मारिया कोरिना माचाडो आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांची भेट आंतरराष्ट्रीय राजकारणात चर्चेचा विषय ठरली असून, नोबेल शांतता पुरस्काराबाबत गैरसमज टाळण्यासाठी वस्तुस्थिती स्पष्ट करणे आवश्यक ठरत आहे.