यूपीतील गावात रेबीजची दहशत; म्हशीच्या दुधामुळे संसर्गाचा प्रश्न उपस्थित

उत्तर प्रदेश | आरोग्य विशेष

उत्तर प्रदेशातील एका गावात रेबीजची भीती पसरली असून, एका म्हशीला रेबीजची लक्षणे दिसून मृत्यू झाल्यानंतर गावकऱ्यांमध्ये प्रचंड घबराट निर्माण झाली. या म्हशीच्या दुधापासून अंत्यसंस्कारावेळी रायता तयार करण्यात आला होता, अशी माहिती समोर आल्यानंतर शेकडो ग्रामस्थांनी खबरदारी म्हणून रेबीज प्रतिबंधक लस घेण्यासाठी आरोग्य केंद्रांमध्ये धाव घेतली.

घटना नेमकी काय?

मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित म्हशीला काही दिवसांपूर्वी भटक्या कुत्र्याने चावा घेतला होता. त्यानंतर काही काळात जनावराची प्रकृती खालावली आणि संशयित रेबीजची लक्षणे दिसल्यानंतर तिचा मृत्यू झाला. मात्र, मृत्यूपूर्वी तिचे दूध वापरून गावात एका अंत्यविधीच्या जेवणात रायता तयार करण्यात आला होता.

ही माहिती समजताच गावात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आणि शेकडो लोकांनी स्वतःहून लसीकरण करून घेतले.

दुधातून रेबीज होऊ शकतो का?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, रेबीजचा विषाणू प्रामुख्याने संक्रमित प्राण्याच्या लाळेत आणि मज्जासंस्थेत आढळतो. तो सहसा चावा, ओरखडा किंवा लाळ जखमेवर गेल्यास माणसात पसरतो.

तज्ज्ञ स्पष्ट करतात की,

दूध किंवा दुग्धजन्य पदार्थांमधून रेबीज पसरण्याचे ठोस वैज्ञानिक पुरावे नाहीत
रेबीज विषाणू दूध ग्रंथींमध्ये सहसा आढळत नाही
उकळलेले दूध किंवा त्यापासून बनवलेले पदार्थ विषाणू नष्ट करतात

म्हणूनच, केवळ दुधाच्या सेवनामुळे रेबीज होण्याची शक्यता अत्यंत कमी असल्याचे आरोग्य विभागाने स्पष्ट केले आहे.

मग लसीकरण का करण्यात आले?

आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, ग्रामस्थांमधील भीती दूर करण्यासाठी आणि खबरदारीचा उपाय म्हणून लसीकरण करण्यात आले. या प्रकरणात प्रत्यक्ष रेबीज संसर्गाचा धोका कमी असला, तरी मानसिक तणाव टाळण्यासाठी ही पावले उचलण्यात आली.

आरोग्य विभागाचा सल्ला

आरोग्य विभागाने नागरिकांना पुढील सूचना दिल्या आहेत:

आजारी किंवा संशयित जनावरांपासून दूर राहावे
अशा जनावरांचे दूध किंवा मांस वापरणे टाळावे
प्राण्याचा चावा किंवा ओरखडा लागल्यास तात्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा
दूध नेहमी उकळूनच वापरावे

या घटनेमुळे गावात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असले, तरी वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते दुधातून रेबीज पसरण्याचा धोका नगण्य आहे. मात्र, जनावरांमधील रेबीजसारख्या आजारांकडे गांभीर्याने पाहणे आणि वेळेवर प्रतिबंधात्मक उपाय करणे आवश्यक असल्याचे या घटनेतून स्पष्ट झाले आहे.