चागोस बेट करारावर ट्रम्प यांचा जोरदार हल्ला; “यूकेचा निर्णय म्हणजे मोठी मूर्खता” – ग्रिनलँडवरूनही वाद पेटला

अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युनायटेड किंगडमने चागोस बेटे मॉरिशसकडे सुपूर्त करण्याचा घेतलेला निर्णय कडाडून टीकेचा विषय बनवला आहे. ट्रम्प यांनी या कराराला “मोठी मूर्खता” असे संबोधत, यामुळेच अमेरिकेला ग्रिनलँडसारख्या रणनीतिक भूभागावर नियंत्रण का आवश्यक आहे हे स्पष्ट होते, असा दावा केला आहे.

चागोस बेटसमूहातील डिएगो गार्सिया हे बेट अमेरिका आणि ब्रिटनसाठी अत्यंत महत्त्वाचा लष्करी तळ मानला जातो. हिंद महासागरातील या तळावरून आशिया, आफ्रिका आणि मध्य पूर्वेतील अनेक सामरिक कारवाया केल्या जातात. अशा स्थितीत या बेटांच्या सार्वभौमत्वाबाबत केलेला करार पश्चिमी देशांच्या सुरक्षेस धोका निर्माण करणारा असल्याचे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे.

“चीन आणि रशियाला याचा फायदा होईल”

ट्रम्प म्हणाले की, या निर्णयाचा फायदा चीन आणि रशियासारखे महासत्ता देश उचलू शकतात. जागतिक स्तरावर लष्करी तळ, समुद्री मार्ग आणि महासागरांवरील नियंत्रण अत्यंत महत्त्वाचे असताना, यूकेचा हा निर्णय भविष्यात गंभीर परिणाम घडवू शकतो, असा इशाराही त्यांनी दिला.

याच मुद्द्यावर बोलताना ट्रम्प यांनी ग्रिनलँड अमेरिकेसाठी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे पुन्हा एकदा अधोरेखित केले. आर्क्टिक भागातील वाढते सामरिक महत्त्व, नैसर्गिक संसाधने आणि लष्करी स्थानिकरण लक्षात घेता ग्रिनलँडवर अमेरिकेचा प्रभाव असणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

यूकेकडून तीव्र प्रतिक्रिया

ट्रम्प यांच्या वक्तव्यावर ब्रिटनमधील नेत्यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. एका ब्रिटिश वरिष्ठ नेत्याने ट्रम्प यांच्या भूमिकेवर टीका करताना ती “आंतरराष्ट्रीय गुंडगिरीसारखी” असल्याचे म्हटले आहे. सार्वभौम देशांच्या निर्णयांवर अशा प्रकारे दबाव टाकणे आंतरराष्ट्रीय नियमांना धरून नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

ब्रिटन सरकारचे म्हणणे आहे की, चागोस बेटांचा करार आंतरराष्ट्रीय कायदे आणि दीर्घकालीन वाद लक्षात घेऊन करण्यात आला आहे, तसेच डिएगो गार्सिया लष्करी तळाच्या सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड झालेली नाही.

आंतरराष्ट्रीय राजकारण तापण्याची चिन्हे

या संपूर्ण वादामुळे अमेरिका-यूके संबंधांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. चागोस बेटे, ग्रिनलँड आणि जागतिक सुरक्षा या मुद्द्यांवरून येत्या काळात आंतरराष्ट्रीय राजकारण अधिक आक्रमक आणि अस्थिर होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.